ROZWÓJ NARZĄDÓW PŁCIOWYCH MĘSKICH

Zawiązki gruczołów płciowych czyli gonad u obu płci powstają w tej samej okolicy ciała i w ten sam sposób; gruczoły płciowe więc do pewnego stadium rozwojowego płciowo nie są zróżnicowane i morfologicznie nie dają się odróżnić. Również i drogi wyprowadzające gruczołów płciowych oraz części płciowe zewnętrzne zawiązują się z początku w ten sam sposób i dopiero w ciągu dalszego rozwoju następuje ich zróżni­cowanie charakterystyczne dla swej płci.Ale zróżnicowanie płciowe występuje nie tylko u istot wielokomórkowych; występuje ono już również w ustrojach jednokomórkowych, choć u niektórych z nich nie daje się jeszcze stwierdzić morfologicznych różnic płciowych, a różnice między osobnikami męskimi i żeńskimi wypowiadają się tylko w ilościowych różnicach przemiany materii. Jednak w niektórych ustrojach jednokomórkowych występuje już wyraźne morfologiczne zróżnicowanie płciowe; odróżniamy tu męskie osobniki mniejsze, tzw. mikrogamety, obdarzone zdolnością ruchów, odpowiadające plemnikom, oraz żeńskie osobniki większe, pozbawione zdolności ruchów, tzw. makrogamety, odpowiadające komórkom jajowym wyższych ustrojów.W świecie ustrojów wielokomórkowych (tkankowców) komórki płciowe czyli gamety, jak wiemy, powstają w gruczołach płciowych; plemniki w jądrze, jaja w jajniku. Tylko wśród niektórych gatunków stale występują obydwa rodzaje gruczołów płciowych równocześnie, nazywamy je ustrojami obojnaczymi albo hermafrodytycznymi. U dorosłych kręgowców zjawisko to występuje rzadko (u niektórych ryb kostno-szkieletowych), częściej u zarodków lub osobników młodych nie dojrzałych płciowo (u niektórych ryb i płazów). U ssaków i człowieka obojnactwo jest bardzo rzadkim zboczeniem rozwojowym, natomiast stosunkowo często obserwujemy zaburzenia rozwojowe zwane obojnactwem rzekomym; nie dotyczy ono gruczołów płciowych, lecz charakteru dróg wyprowadzających lub zewnętrznych części płciowych oraz często również cech płciowych wtórnych.Płeć osobnika kształtuje się w okresie zarodkowym pod wpływem szeregu czynników; główną rolę odgrywa tu zapewne charakterystyczny skład chromosomów, komórek płciowych, odmienny u osobników męskich i żeńskich oraz działanie we­wnętrznego środowiska ustroju, a zwłaszcza gruczołów o wydzielaniu wewnętrznym.Gruczoły płciowe zawiązują się u zarodka ludzkiego w początku 2 miesiąca w postaci symetrycznych listew płciowych powstających z nabłonka jamy ciała na przyśrodkowej powierzchni pranercza. Wzdłuż listew płciowych nabłonek mezodermalny jamy ciała rozmnaża się szybko i staje się wielowarstwowym. Wśród tego na­błonka osiadają pierwotne komórki płciowe, tzw. gonocyty powstające nieco wcześniej wśród entodermy tylnego odcinka jelita. Nabłonek mezodermalny pokrywający listwę płciową wzrasta następnie wraz z gonocytami w głąb mezenchymy leżącej pod nim i tworzy w niej sznury płciowe. Równocześnie zawiązek gonady odwęża się od pra­nercza, choć łączy je jednak nadal krezka gonady.

[Głosów:1    Średnia:4/5]

Comments

comments